Функцыянальна-семантычныя асаблівасці намінацыі эмоцый віны і сораму ў беларускай мове

Abstract

Анатацыя. У артыкуле даследуюцца намінацыі эмоцый віны і сораму ў беларускай мове. Разглядаюцца падыходы да іх размежавання ў міждысцыплінарных даследаваннях. Праводзіцца групоўка і аналіз размеркавання першасных і другасных лексіка-семантычных варыянтаў вылучаных моўных адзінак. Усе намінацыі ілюструюцца прыкладамі з мастацкай літаратуры. На падставе праведзенага даследавання ўстаноўлены і размеркаваны лексічныя сродкі, ужытыя ў першасным значэнні, а таксама вылучаны полісеманты з другасным эмацыянальным значэннем. Робяцца высновы наконт іх канататыўнай разнапланавасці, прыводзяцца асноўныя мадэлі семантычных пераносаў.

Abstract. The article examines the nominations of the emotions of guilt and shame in the Belarusian language. Approaches to their differentiation in interdisciplinary studies are considered. The grouping and analysis of the distribution of primary and secondary lexical-semantic variants of the identified language units are revealed. All nominations are illustrated with examples from fiction. On the base of the conducted research we establish and single out the lexical units in primary meaning and the polysemants with a secondary emotional meaning. Conclusions about their connotative diversity are made and the main semantic models are presented.